Straffe kost · Diepenbeek · Hasselt

UHasselt versterkt wereldwijde visdatabank met expertise over parasieten

Fishbase Nathanvranken Nikolkmentova Maartenvanhove Maartenvansteenberge
Beelden © UH

UHasselt brengt kennis over de parasieten van vissen in de internationale databank FishBase. Het team werkt hiervoor drie jaar samen met andere onderzoeksinstellingen.

Oorspronkelijk verschenen op 18 november 2026 bij Limburg Vandaag.

Onderzoekers van UHasselt krijgen een belangrijke rol in de verdere uitbouw van FishBase, de grootste online databank over vissen ter wereld. Met hun gespecialiseerde kennis over visparasieten willen ze een belangrijke leemte in het platform opvullen. “De komende drie jaar werken we intens samen met verschillende Belgische en internationale onderzoeksinstellingen om vissen en hun leef- en gezondheidsomstandigheden beter te begrijpen”, zegt professor Maarten Vanhove van het Centrum voor Milieukunde.

Beelden © UH

Rudi De Cock

FishBase is een onmisbare informatiebron voor wetenschappers, natuurbeheerders en experts uit de visserijsector. Het gratis online platform verzamelt wetenschappelijke gegevens over meer dan 36.700 vissoorten. Gebruikers vinden er onder meer informatie over de verspreiding, leefomgeving, voeding, voortplanting en het economische belang van vissen. Ook het Centrum voor Milieukunde (CMK) van UHasselt gaat voortaan structureel bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de databank. “Binnen visonderzoek is FishBase een enorm belangrijke bron”, zegt professor Maarten Vanhove van UHasselt. “De databank wordt wereldwijd geraadpleegd om vissoorten te herkennen, populaties op te volgen en hun leefomstandigheden beter te begrijpen. Bovendien is alle wetenschappelijk gecontroleerde informatie vrij beschikbaar. Toch ontbrak er tot nu toe een belangrijk onderdeel in de uitgebreide gegevensverzameling: informatie over de parasieten die bij verschillende vissoorten voorkomen en de ziektes die daarmee gepaard kunnen gaan. Net op dat vlak hebben we met onze onderzoeksgroep de voorbije jaren bijzondere expertise opgebouwd.”

Fishbase Maartenvansteenberge Nikolkmentova Maartenvanhove Nathanvranken
Beelden © UH

Met steun van het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek willen de onderzoekers die kennis nu toegankelijk maken voor de internationale wetenschappelijke gemeenschap. Daarvoor slaan ze de handen in elkaar met het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen, het Vlaams Instituut voor de Zee en tientallen Vlaamse en buitenlandse onderzoekspartners. “ Tijdens de komende drie jaar zullen we gegevens verzamelen over de relaties tussen vissen en hun parasieten en die informatie verwerken in FishBase. Ook bestaande digitale hulpmiddelen om visparasieten en visziekten te herkennen, worden door ons verder ontwikkeld.” Volgens Vanhove kan die uitbreiding een belangrijke bijdrage leveren aan het onderzoek naar de gezondheid van vispopulaties. “Aan de hand van al dan niet aanwezige parasieten, kan je onderzoeken hoe gezond het ecosysteem en de populatie van vissen nog is en kan je visbestanden identificeren en hun geschiedenis reconstrueren”, legt hij uit.

Fishbase Maarten Vanhove
Beelden © UH

Professor Maarten Vanhove: “Tijdens de komende drie jaar zullen we gegevens verzamelen over de relaties tussen vissen en hun parasieten en die informatie verwerken in FishBase. Ook bestaande digitale hulpmiddelen om visparasieten en visziekten te herkennen, worden door ons verder ontwikkeld”

“Zo gezond als een vis”

Die wat oudere uitdrukking gaat natuurlijk niet op. “De kennis over parasieten helpt ons om de gezondheidstoestand van visbestanden beter in te schatten en mogelijke problemen tijdig te herkennen”, vervolgt Vanhove. “Daarnaast spelen parasieten een rol in de ontwikkeling van natuurlijke immuniteit bij vissen.” Voor niet-specialisten is het vaak moeilijk om vast te stellen welke parasiet een vis ziek maakt. Betrouwbare en gemakkelijk raadpleegbare informatie kan volgens de professor een meerwaarde betekenen voor de visserij, de aquacultuur en de sector van siervissen. “Informatie over welke parasieten bij welke vissoorten precies voorkomen, kan helpen bij het inschatten van mogelijke gezondheidsproblemen bij vispopulaties wereldwijd”, benadrukt Vanhove. “Ik verwacht dat onze expertise een belangrijke meerwaarde zal vormen voor het internationale visonderzoek.”

Resultaten

De samenwerking heeft intussen al een eerste concreet resultaat opgeleverd. Een wetenschappelijke gids over parasieten bij Afrikaanse zoetwatervissen werd gedigitaliseerd en aan FishBase toegevoegd. Daardoor zijn duizenden gegevens over de relaties tussen vissoorten en hun parasieten voortaan digitaal doorzoekbaar. Informatie die voordien niet op die manier in een databank beschikbaar was. Ook op institutioneel vlak betekent de samenwerking een belangrijke stap voor UHasselt. De onderzoeksgroep van Maarten Vanhove is inmiddels toegetreden tot het internationale consortium dat de wetenschappelijke ontwikkeling van FishBase mee begeleidt. De universiteit is daarbij de enige Belgische universiteit met het statuut van ‘institutional observer’. Voor het team is die erkenning een bevestiging van de opgebouwde expertise, maar vooral een kans om rechtstreeks bij te dragen aan een databank met een wereldwijd bereik. “Een heel mooie erkenning voor onze expertise”, besluit Vanhove. “Maar vooral, het geeft ons de mogelijkheid om echt mee te bouwen aan een databank die wereldwijd wordt gebruikt. Zo heeft ons onderzoek nog meer impact.”

Bekijk de oorspronkelijke publicatie bij Limburg Vandaag