OPINIESTUK – Mentale kwetsbaarheden beperken in de tijd. Hoe gaan ze dat bepalen?

De auteur stelt vragen bij het afbakenen van psychische kwetsbaarheid in de tijd. De aanleiding is het debat over begrotingsmaatregelen en hun gevolgen voor burgers.
Oorspronkelijk verschenen op 31 oktober 2026 bij Limburg Vandaag.
De regering De Wever is op zoek naar 10 miljard euro om de begroting weer op koers te krijgen. Als gewone burger besef je dan dat er hervormingen doorgevoerd gaan worden die iedereen zal voelen. Als plichtbewuste burger weet je: iedereen zal zijn steentje moeten bijdragen. In het magazine Knack verscheen een artikel over de moeilijke begrotingsonderhandelingen en daarin stond een paragraaf die mijn aandacht trok. De ziekte-uitkering voor mensen met een psychische kwetsbaarheid zal mogelijks beperkt worden in de tijd.
door Liesbeth Vandevenne, vrijwilliger en ervaringswerker bij Zorggroep Myna
Een bijzonder grote uitgavenpost voor de overheid is de sociale zekerheid. De regering wil daarin 4 miljard euro besparen. Op tafel ligt het voorstel om mensen met een psychische kwetsbaarheid hun ziekteuitkering te gaan beperken in de tijd. Wanneer deze mensen onvoldoende herstellen binnen de voorziene tijd, zullen ze geheroriënteerd worden naar een andere uitkering zoals een leefloon. Dit voorstel blijkt geen nachtelijk idee te zijn. Het werd zorgvuldig voorbereid. Toen ik dat las, verslikte ik me in mijn koffie. Herstellen van een psychische aandoening is om te beginnen een uniek proces, het tempo waarin dat gebeurt is afhankelijk van persoon tot persoon. Het is zeker geen lineair proces. Soms zet je 4 stappen vooruit, dan weer 2 achteruit. Hoe lang je erover doet om de draad weer te kunnen oppikken, valt niet te voorspellen. Laat staan dat je überhaupt in staat bent om de initiële draad weer op te pikken. Immers, vaak verschuiven er heel wat dingen in je leven en pik je als het ware een nieuwe of andere draad op.
Net zoals je iemand met een dubbele longontsteking niet onder druk kan zetten om op een gegeven termijn te genezen, kan je dat ook niet met iemand die een psychose doormaakt. Bovendien heerst er anno 2026 nog altijd een enorm stigma rond psychische kwetsbaarheden. De volksmond heeft de mond vol over depressie als zijn het luierikken, psychose als zijn het zotten en mensen met anorexia moeten gewoon maar weer normaal doen en eten. O ja, verslaafden die zoeken het zelf, want ze nemen zelf hun middel in. De waarheid is dat het allemaal veel complexer is. Was herstellen van een psychische aandoening maar zo simpel als “gewoon” doen. Was het maar zo eenvoudig als het volgen van een stappenplan en op het einde is alles weer goed.
Dus beste regering De Wever, als jullie psychiatrie willen herleiden tot iets simplistisch dat te beperken valt in de tijd, weet dan dat jullie nat vingerwerk aan het verrichten zijn ten koste van kwetsbare mensen, niet gebaseerd op wetenschappelijk onderbouwde argumenten. Waarop dan wel? Daar heb ik eerlijk gezegd het raden naar.