Kunst & cultuur · Landen

Landen investeert in zijn verleden: Sinte Gitter en Rufferdinge krijgen grondige opwaardering

Landen Erfgoed 2
Bron: Limburg Vandaag

Voor de archeologische site Sinte Gitter is een overkapping gepland. In Rufferdinge gaat de aandacht eerst naar het dak en in een volgende fase naar het molenrad.

Oorspronkelijk verschenen op 7 november 2026 bij Limburg Vandaag.

Landen wil zijn historische erfgoed niet alleen bewaren, maar ook opnieuw onder de aandacht brengen. Daarom staan er investeringen gepland op twee bijzondere locaties: de archeologische site van Sinte Gitter krijgt een nieuwe overkapping en bezoekerscentrum Rufferdinge wordt opgefrist met een nieuw dak. In een volgende fase is ook het herstel van het historische molenrad voorzien. Twee projecten die niet alleen gebouwen en monumenten beschermen, maar vooral de rijke geschiedenis van Landen levend moeten houden.

Landen Erfgoed
Bron: Limburg Vandaag

Wie de geschiedenis van Landen wil begrijpen, kan moeilijk voorbij aan Sinte Gitter. De archeologische site behoort tot de meest betekenisvolle historische plekken van de stad en voert bezoekers terug naar de vroege middeleeuwen. De locatie wordt traditioneel in verband gebracht met Pepijn van Landen, de Frankische hofmeier die leefde in de zevende eeuw en een belangrijke rol speelde in de geschiedenis van de regio. Op de site bevinden zich onder meer de resten van de voormalige Sint-Gertrudiskerk, verschillende archeologische sporen en twee middeleeuwse motteheuvels, waaronder de zogenaamde Tombe van Pepijn. Ook werden er sporen van oude begraafplaatsen en vroegere bewoning aangetroffen. Archeologisch onderzoek bracht bovendien Merovingische en Karolingische vondsten aan het licht. Sommige bouwmaterialen die bij de kerk werden gebruikt, blijken zelfs van Romeinse oorsprong te zijn. Het historische belang van Sinte Gitter werd ook officieel erkend. De site kreeg in 2015 de bescherming als archeologische zone. Met een nieuwe overkapping wil de stad de kwetsbare historische resten beter beschermen tegen weersinvloeden en tegelijk de uitstraling van deze bijzondere plek verbeteren. De ingreep moet ervoor zorgen dat het verleden niet alleen bewaard blijft, maar ook op een aantrekkelijkere manier aan bezoekers kan worden getoond. Sinte Gitter is immers meer dan een verzameling archeologische overblijfselen. Het is een tastbare herinnering aan de wortels van Landen en aan de eeuwenlange ontwikkeling van de omgeving.

Rufferdinge vertelt het verhaal van water, landbouw en vakmanschap

Ook bij bezoekerscentrum Rufferdinge krijgt het historische erfgoed een nieuwe impuls. De voormalige watermolen heeft een geschiedenis die minstens tot de dertiende eeuw teruggaat en vormt een belangrijk onderdeel van het industriële en economische verleden van Landen. Eeuwenlang speelde de molen een rol in het dagelijkse leven. Graan werd er met behulp van waterkracht gemalen en later kreeg het domein ook een industriële uitbreiding met een brouwerij. Die produceerde bier tot 1924. De watermolen zelf bleef nog veel langer actief en draaide tot 1966. Na de aankoop van het domein door de toenmalige provincie Brabant in 1973 volgden restauratiewerken en kreeg het gebouw een nieuwe bestemming. In 1985 werd de site in gebruik genomen als provinciaal trefcentrum. De stad Landen verwierf het molengebouw in 2003. Drie jaar later opende er een bezoekerscentrum waar de geschiedenis van landbouw, techniek en waterkracht centraal staat. Vandaag vormt Rufferdinge een plek waar bezoekers kennismaken met het vroegere economische leven en de technische ontwikkelingen in de streek. Ook het toeristische infopunt van Landen is er ondergebracht.

Molenrad

Een van de meest herkenbare onderdelen van de historische molen is het metalen bovenslagrad, met een diameter van ongeveer vier meter. Dat rad was essentieel voor de werking van de watermolen. Het stromende water bracht het mechanisme in beweging, waarna de kracht via een technisch systeem werd overgebracht naar de maalinstallatie. Het geplande herstel van het molenrad moet dit stukje technisch erfgoed opnieuw de aandacht geven die het verdient. Het gaat daarbij niet alleen om het behoud van een historisch onderdeel, maar ook om het zichtbaar maken van de werking van een installatie die eeuwenlang een belangrijke rol speelde in de lokale economie. De eerste stap in de opwaardering van Rufferdinge bestaat uit de vernieuwing van het dak. In een volgende fase staat de restauratie van het molenrad op de planning. Zo wordt stapsgewijs gewerkt aan de toekomst van een gebouw dat nauw verbonden is met het verleden van Landen. Met de investeringen in Sinte Gitter en Rufferdinge kiest Landen voor een aanpak waarbij erfgoedbehoud en beleving hand in hand gaan.

Bekijk de oorspronkelijke publicatie bij Limburg Vandaag